ଭୁବନେଶ୍ୱର ,ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାଖାପାଖି ମେ ୨୦ ତାରିଖରେ ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଯାହା ଭାରତରେ ମୌସୁମୀ ଋତୁର ଆରମ୍ଭକୁ ସୂଚାଇଥାଏ। ଜୁନ୍ ୧ ସୁଦ୍ଧା ମୌସୁମୀ ବାୟୁ କେରଳ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଭାରତ ମହାସାଗରରୁ ବାହାରୁଥିବା ଆର୍ଦ୍ରତାଯୁକ୍ତ ପବନ ପଶ୍ଚିମଘାଟ ସହିତ ଧକ୍କା ଖାଇ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା କରିଥାଏ ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟଭୂମିରେ ବର୍ଷା ଋତୁର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।କେରଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ଗଠନ ମୌସୁମୀକୁ ଦୁଇଟି ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥାଏ: ଆରବ ସାଗର ଶାଖା ଏବଂ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଶାଖା। ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଶାଖା ପ୍ରଥମେ ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖ ପାଖାପାଖି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏଥିରେ ଆସାମ ଏବଂ ମେଘାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ପରେ ଏହି ଶାଖା ଓଡିଶା ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ଜୁନ୍ ୧୦ ରୁ ଜୁନ୍ ୧୫ ମଧ୍ୟରେ ଓଡିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଦକ୍ଷିଣ ଓଡିଶାର ମାଲକାନଗିରି, କୋରାପୁଟ, ଗଜପତି ଭଳି ଜିଲ୍ଲାରେ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ କଟକ, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ପୁରୀ, ସମ୍ବଲପୁର ଓ ଉତ୍ତର ଓଡିଶା ଅଞ୍ଚଳକୁ ବିସ୍ତାର ହୁଏ। ଓଡିଶାର କୃଷି, ବିଶେଷକରି ଧାନ ଚାଷ, ଏହି ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଉପରେ ବହୁତ ନିର୍ଭର କରେ।
