ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୦୧/୦୪/୨୦୨୬: ଦୀର୍ଘ ୧୪ ବର୍ଷର ପ୍ରତୀକ୍ଷା ପରେ ଆଜିଠାରୁ ସାରା ଦେଶରେ ଜନଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଉଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ବାସଭବନରୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯିବ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ‘ସେଲ୍ଫ ଏନୁମରେସନ’ (Self Enumeration) ବା ସ୍ୱ-ଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହା ଆସନ୍ତା ୧୫ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ନାଗରିକମାନେ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୋର୍ଟାଲ କିମ୍ବା ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ଜରିଆରେ ନିଜେ ନିଜର ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ। ଏଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋଟ ୩୩ଟି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ସ୍ୱ-ଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୬ ତାରିଖରୁ ମେ ୧୫ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିବ। ଏହି ସମୟରେ ଜନଗଣନାକାରୀମାନେ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ଗୃହଗଣନା କରିବେ। ନାଗରିକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଗୃହର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଥମିକ ତଥ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ଯଦିଓ ସେଲ୍ଫ ଏନୁମରେସନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଯେଉଁମାନେ ପୋର୍ଟାଲ ଜରିଆରେ ନିଜ ତଥ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଦେଇସାରିଥିବେ, ସେମାନେ କେବଳ ନିଜର ରେଫରେନ୍ସ ନମ୍ବର ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜ ହୋଇଯିବ। ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରି ଗଣନାକାରୀଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ଜନଗଣନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଜନଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ (SIR) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ସ୍ଥିଗତ ରଖାଯାଇଛି। ସରକାର ଏହି ଡିଜିଟାଲ ଜନଗଣନା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ପାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ନାଗରିକମାନଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ସହଭାଗିତା ଏହି ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସଫଳ କରିବାରେ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେବ।
